Dodenherdenking op 4 mei

Dinsdag 7 mei 2024

De werkgroep Herdenkingen Veldhoven 4 mei en 17 september organiseerde ook dit jaar de Dodenherdenking op 4 mei. Velen waren samengekomen bij het klokmonument om te gedenken en herdenken. Burgemeester Marcel Delhez sprak daarbij de volgende woorden:

Vanavond staan we, net als elk jaar op 4 mei, samen stil bij de herinnering aan allen die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid, zowel tijdens de Tweede Wereld Oorlog als ook tijdens latere conflicten.

Vrijheid; daar wil ik het vanavond met u over hebben. Voor de meesten van ons is vrijheid iets dat we altijd hebben gekend. Iets dat zó vanzelfsprekend is, dat we het bijna voor lief nemen. Zo zou het voor iedereen moeten zijn, maar de laatste data laten zien dat één op de zes mensen in de wereld in een conflictsituatie leeft. Eén op de zes mensen, staat u daar even bij stil. Voor hen is vrijheid niet meer dan een droom. Voor hun kinderen vaak iets dat ze nooit hebben gekend.

Waar ik u vorig jaar nog vroeg “is oorlog iets uit het verleden?” is oorlog het afgelopen jaar juist dichterbij gekomen. En daarmee is - voor velen vrijheid verder weg. De oorlog in de Oekraïne woekert door en heeft blijvende impact op honderd duizenden kinderen, die niet opgroeien in vrijheid. De onrust in het Midden-Oosten breidt zich uit, en al generaties lang heeft vrijheid daar een heel ander begrip gekregen. We zien ook dat vrijheid verandert met de toenemende verdeeldheid en polarisatie in de wereld. Vrijheid om je eigen keuzes te maken en vrijheid om te zeggen wat je denkt. Het is makkelijk om vrijheid voor lief te nemen, maar om ons heen zien we veranderingen. Steeds vaker zien we in Brabant oefeningen als onderdeel van het op orde brengen van de militaire paraatheid. Als voorbereiding op situaties waar we geen van allen aan willen denken, maar waar dus veel mensen in Nederland wel bang voor zijn.

Vanavond herdenken we iedereen die zijn of haar leven heeft gegeven, zodat wij in vrijheid kunnen leven. En die vrijheid kúnnen en mógen we niet voor lief nemen. Dagelijks zien we hartverscheurende beelden van reddeloze kinderen die hun ouders zijn verloren. Gewonden die niet geholpen kunnen worden, omdat het ziekenhuis vol is, óf omdat er helemaal geen ziekenhuis meer is. Honger, gebrek aan schoon drinkwater, geen dak boven je hoofd hebben. Ontberingen waar de meesten van ons zich – gelukkig - niets bij voor kunnen stellen. Mensen vluchten en zoeken een veilig heenkomen. Voor zichzelf en voor de toekomst van hun kinderen.

Vluchtelingen zijn van álle tijden. Ook mijn familiegeschiedenis in Nederland is er een van vervolging. Religieuze vervolging. Mijn achternaam Delhez is Frans. Tussen 1680 en 1720 ontvluchtten Franse protestanten – de zogenoemde Hugenoten - hun vaderland. Een deel van hen kwam naar Nederland. Waaronder mijn familie.

Straks gaan we ook luisteren naar een verhaal uit een recenter verleden. Het verhaal van Umijt Hallijijev. Umijt komt uit Turkmenistan, is journalist en moest vanwege zijn werkzaamheden bij Radio Liberty vluchten, met zijn vrouw en twee kinderen. Gelukkig heeft hij in Veldhoven een veilig heenkomen kunnen vinden. In De Buitenjan vangen we statushouders op om voor hen een thuis te vinden in een van onze omringende gemeenten. Zoals ook Umijt in Veldhoven - en mijn familie 300 jaar geleden in Brabant -een veilig thuis vonden.

Oorlog en vervolging kan generaties verscheuren en na-echoën bij nabestaanden. Of het nu van 80 jaar geleden was in Europa of 70 jaar geleden in toenmalig Nederlands Indië. Of tijdens een van de vredesmissies, bijvoorbeeld in Kosovo, Afghanistan of Mali.

Vandaag herdenken wij deze Nederlandse slachtoffers. Onze opa’s en oma’s zijn er straks niet meer om te vertellen hoe de oorlog hier in Veldhoven was. Daarom is het aan óns - wij die in vrijheid leven - om hún verhalen te blijven vertellen en levend te houden. Voor onze kinderen en kleinkinderen. Daarom is herdenken zo belangrijk.
Daarom noem ik:

  • Janus Hagelaars. Een Oerlese commando, drager van het Kruis van Verdienste en het Verzetsherdenkingskruis. Hij sneuvelde in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog bij een confrontatie met Duitse troepen in Geffen.
  • Piet van de Linden en Frits Verhagen. Slachtoffers vér weg in Nederlands-Indië, waar zij ook zijn begraven.
  • Frans Bekers, die het leven liet op 28 oktober 1944 in een mijnenveld. Datzelfde mijnenveld waar hij de mensen voor probeerde te waarschuwen.
  • De negentien slachtoffers van het bombardement op Zeelst op 17 september 1944. Zij worden jaarlijks herdacht op 17 september bij het monument ‘Donderslag bij heldere hemel’ dat op het Meiveld staat.

Eenmaal per jaar slaat deze klok voor hen, hen die voor onze vrijheid vielen. De vrijheid die wij morgen samen vieren. Omdat die niet vanzelfsprekend is. Daar moeten we aan werken, en dat begint in onze eigen leefomgeving. Laten wij ons, hier in Veldhoven, daarvoor inzetten. Tolerant zijn naar elkaar, elkaar helpen en steunen als dat nodig is. En tegen alle vluchtelingen voor oorlog en geweld, waar ze ook vandaan komen, tegen hen zeg ik: Jullie zijn welkom hier in Veldhoven. Ik hoop van harte dat jullie dat voelen, en dat jullie onze vrijheid én gastvrijheid mogen ervaren. Dan kunnen we écht over vrijheid in verbondenheid spreken.

Ik sluit graag af bij de wijze woorden van Einstein, wijze woorden waar ik volledig achtersta. Hij zei: ‘Vrijheid is alleen mogelijk door er steeds voor te blijven vechten.’ Ik hoop dat u allen blijft vechten voor vrijheid. Die van uzelf én die van anderen. Want vrijheid mogen we nooit voor lief nemen.

Meer nieuws


Abonneren op nieuwsberichten

Hoe tevreden bent u over deze pagina van de website?

Doe mee aan het onderzoek