Veteranendag: stilstaan bij de mensen achter onze vrijheid

Vrijdag 16 oktober 2026

Let op!Jan Bijl (65), veteraan uit Veldhoven en meer dan veertig jaar gediend bij Defensie. Hij was actief in Duitsland tijdens de Koude Oorlog, werd meerdere keren uitgezonden naar Bosnië, diende in Afghanistan en werkte als VN-waarnemer in Syrië tijdens het uitbreken van de burgeroorlog.

Let op!Toch vertelt Jan zijn verhaal niet om zichzelf centraal te zetten.
"Voor mij is het waarderen van veteranen altijd heel belangrijk. En dan niet voor mezelf, maar omdat ik weet dat sommigen een moeilijke en zware periode hebben meegemaakt en daar nog steeds de gevolgen van ervaren.

Een leven in dienst van vrede en veiligheid

Toen Jan eind jaren zeventig zijn dienstplicht vervulde, had hij niet kunnen bedenken dat Defensie zijn levenswerk zou worden. Wat begon als een toevallige keuze groeide uit tot een loopbaan vol uitdagingen, verantwoordelijkheid en uitzendingen naar conflictgebieden.
Samen met zijn vrouw Dikkie bouwde hij een leven op waarin verhuizingen, oefeningen en uitzendingen onderdeel waren van het dagelijks bestaan. Terwijl Jan op missie was, hield zij het thuisfront en het gezin draaiende.

Toen hij, vlak na een verhuizing naar Duitsland, hoorde dat hij voor een half jaar naar voormalig Joegoslavië zou vertrekken, bleef zijn vrouw achter met drie jonge kinderen. Toch stond zij altijd achter zijn keuze: "Je hebt ervoor gekozen, dus gaan we dat doen."
Die steun bleek onmisbaar tijdens de vele uitzendingen die zouden volgen.

Kleine successen met grote betekenis

“Tijdens mijn missies zag ik van dichtbij wat oorlog doet met mensen. In Bosnië werkte ik als liaisonofficier en stond ik veel in contact met de lokale bevolking.”
Een gebeurtenis die hem altijd is bijgebleven: “Een Bosnische tolk die voor de Nederlandse militairen werkte, werd opnieuw geconfronteerd met de spanningen tussen bevolkingsgroepen. Toen haar familie opnieuw uit hun woongebied werd verdreven, besloot ik in actie te komen. Dat zijn kleine successen die je dan toch voor elkaar krijgt."
Juist zulke momenten laten zien wat vredesmissies betekenen. Niet alleen grote militaire operaties, maar ook het beschermen van mensen, bemiddelen tussen groepen en bijdragen aan stabiliteit in een samenleving die door oorlog is verscheurd.

De prijs van inzet

Niet iedere missie verloopt zonder gevolgen. In Afghanistan verloor Jans eenheid vier militairen. Ook zag hij hoe collega's later worstelden met de ervaringen die zij tijdens uitzendingen hadden opgedaan. Dat besef groeide pas echt toen hij na zijn actieve loopbaan steeds meer betrokken raakte bij veteranenwerk.
"Ik had niet gedacht dat zoveel collega's het moeilijk hadden."
Sindsdien zet hij zich actief in voor veteranen die ondersteuning nodig hebben. Niet vanuit een officiële functie, maar vanuit betrokkenheid en kameraadschap.
“Zo help ik samen met anderen al jarenlang een veteraan met zware PTSS (trauma opgelopen na een heftige gebeurtenis). Zoals het opzetten van een schaapstal op de Oirschotse Heide. Het project gaf hem weer structuur en een doel in het leven.

Een band die blijft

Wie veteraan is, blijft verbonden met de mensen met wie hij of zij heeft gediend. Die onderlinge verbondenheid is volgens Jan moeilijk uit te leggen aan iemand die het niet zelf heeft meegemaakt. Jan: "Een hele hechte broederschap dat voel je, ik kan het niet uitleggen, maar het is zo." Juist daarom zijn ontmoetingen tijdens Veteranendag zo belangrijk. Er is herkenning, erkenning en ruimte voor verhalen die anderen misschien niet altijd begrijpen. "Dat op deze dag alle veteranen bij elkaar komen, voelt als een grote familie, ja zo voelt het echt wel."

Vrijheid is niet vanzelfsprekend

Met de onrust in de wereld van vandaag vindt Jan het belangrijk dat ook jongere generaties begrijpen wat vrijheid betekent en wat ervoor nodig is om die te beschermen. Zijn boodschap is helder. "Vrijheid is niet gratis. Ik hoop dat ondertussen iedereen ziet dat vrijheid echt een prijs heeft en dat we ervoor moeten vechten om te behouden wat we hebben."
Dat is precies waarom Veteranendag bestaat. Om stil te staan bij de inzet van veteranen. Om hun verhalen te blijven vertellen. En om ons te realiseren dat leven in vrede, veiligheid en vrijheid alleen kan dankzij mensen die bereid zijn zich daarvoor in te zetten.

Waardering

Voor Jan is de kern van Veteranendag eenvoudig samen te vatten: "Waardering voor wat zij gedaan hebben, dat vind ik heel belangrijk. Hoe meer waardering, hoe beter." Gemeente Veldhoven spreekt graag die waardering uit. Aan Jan Bijl en aan alle veteranen die zich hebben ingezet voor onze vrijheid en veiligheid, toen én nu.

Op Veteranendag staan we stil bij de inzet van Nederlandse veteranen. Mannen en vrouwen die zich, vaak ver van huis, hebben ingezet voor vrede, veiligheid en vrijheid. Hun verhalen herinneren ons eraan dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.

Meer nieuws

Abonneren op nieuwsberichten

Hoe tevreden bent u over deze pagina van de website?

Doe mee aan het onderzoek